het boek Ester (Est) bevindt zich in de Griekse Bijbel (Septuagint=lxx) en in de Latijnse Bijbel (Vulgaat) achter de zogenaamde ‘Historische Boeken’. In de Hebreeuwse Bijbel staat het boek Ester echter op zichzelf tussen de ‘Feestrollen’ (Megillot).

In het boek Ester vinden wij een vrij gecomponeerd verhaal. De gegevens van historische, chronologische en geografische aard worden willekeurig gehanteerd. Voor de auteur is het geen enkel bezwaar dat hij plaatsen, personen en tijden door elkaar mengt.

De overgeleverde Hebreeuwse tekst van Ester is opmerkelijk beknopter dan de Septuagint-versie.

De Hebreeuwse Ester werd – ondanks rabbijnse bezwaren, die stoelden op het ogenschijnlijk profane karakter van de tekst – door de Joodse synode van Jamnia (in het jaar 90 van onze jaartelling) in de canon van de Hebreeuwse boeken opgenomen.

Het boek Ester verlaat het grondgebied van het oude Israël en opent een venster op de grote wereld. Aan het hof van koning Ahasveros maakt Haman de in het Perzische rijk woonachtige Judeeërs verdacht. Door een intrige slaagt Haman erin een decreet te laten uitvaardigen. Dit decreet zou de dood betekenen van alle Judeeërs. Maar koningin Ester, zelf een Israëlitische, brengt Haman aan de schandpaal. Zij weet samen met haar voogd, de Benjaminiet Mordekai, de dodelijke dreiging te neutraliseren, door bij haar echtgenoot aan te dringen op een nieuw decreet, dat haar volksgenoten de vrije hand geeft om onder hun belagers een waar bloedbad aan te richten.

Dit boek confronteert ons met de netelige situatie van de verstrooiing waarin de Judeeërs leefden, die nu en dan blootgesteld was aan explosies van rassenhaat. Ook hier, zoals zo vaak in de geschiedenis, zou men afgaande op Hamans kenschetsing van zijn slachtoffers (3,8) aan een cultureel en politiek conflict kunnen denken, temeer omdat de Hebreeuwse tekst van Ester zich in tegenstelling tot Judit opmerkelijk onthoudt van uitdrukkelijke theologische accenten.

Er is wel een toespeling op de hulp van de heer (4,14), het vastengebruik wordt geëerd (4,1-3.16) en Haman roept door zijn afkomst (3,1) een episode op uit Israëls verleden, met name de strijd tussen Agag en de eveneens Benjaminitische Saul (1 S 15,8).

Terecht kan men in de Griekse supplementen dan ook constateren, dat zij duidelijker religieus getint zijn en aansluiten bij de grondtendens van de Hebreeuwse Ester. Bovendien verdient het aandacht, dat het boek Ester – op zich een verhaal dat het ontstaan van het poerimfeest bedoelt te verklaren (Poerim ‘loten’; 3,7; 9,24.26; vgl. 10,3. Aanv. G,7v) – het bevel tot uitroeiing van de Judeeërs dateert op de 13de nisan (3,12), daags voor het paasfeest (Ex. 12,6). Plaatst deze uitdaging van de heilstijd de reddingsactie van Ester en Mordekai niet onvermijdelijk in het licht van het Exodus-gebeuren? Zo zou Ester aan de meest eigene en markante traditie van Israël appelleren.

De inhoud van het boek Ester kan schematisch als volgt worden weergegeven:

1. Voorspel (1-2)
2. Haman belaagt de Judeeërs (3-4)
3. Ester redt de Judeeërs (5-9)
4. Besluit (10).